| |
|
Tarım,
sağlıklı beslenme ve ülke ekonomisi açısından insanların hem
beslenmesine hem de sağlıklı yaşamasına olanak sağlayan bir
sektörün adıdır.
Tarımsal sektör, içerik ve hitap ettiği kitle yönünden
oldukça geniş bir kapsam ihtiva eder. Sadece tarım nüfusunu
değil hemen hemen tüm toplumumuzu doğrudan
ilgilendirmektedir.
İnsan hayatının vazgeçilmez ve temel ihtiyacı olan sağlıklı
beslenme gibi önemli bir unsuru içeren tarım sektörü,
insanlar için ne kadar önemli olduğu bu yönüyle ortadadır.
Tarım, sağlıklı beslenme ve ülke ekonomisi açısından
insanların hem beslenmesine hem de sağlıklı yaşamasına
olanak sağlayan bir sektörün adıdır.
İnsanların günlük yaşamlarında aldıkları gıdalar,
içerdikleri besin öğeleri yönünden vücuda gerekli olduğu
düzeyde değilse, yeterli enerji oluşamadığı için vücut
dokuları yenilenemez, yapılanamaz ve yetersiz beslenme
sorunları görülür. Bu açıdan düşünüldüğünde Siirt fıstığının
komplike bir besin maddesi olduğu ortaya çıkmaktadır.
Siirt fıstığının insan beslenmesindeki önemi kısa zamanda
tüm dünya ülkeleri tarafından anlaşılmıştır. Özellikle
A.B.D. 1960’lı yıllardan sonra tanıştığı Siirt fıstığı
yetiştiriciliğine büyük önem vererek kısa sürede dünyada
İran’dan sonra ikinci büyük üretici ülke konumuna
yükselmiştir. Oysaki ülkemiz açısından literatürler
incelendiğinde Siirt fıstığının Güneydoğu Anadolu’ya
yerleşen Etiler tarafından kültüre alındığı, dolayısıyla çok
eskiden beri meyve değerinin bilindiği ortaya çıkmaktadır.
Ama ne yazık ki şu an ülkemiz üretim yönünden dünyada üçüncü
sırada yer almaktadır.
Amerika ve Avrupa ülkeleri son yıllarda insan vücudunun
protein ihtiyacını bitkisel ürünler ile karşılamak üzere
birtakım çalışmalar yürütmektedirler. Bu nedenle % 20’den
fazla bir protein içeriğine sahip Siirt fıstığının önemi
büyüktür.
Günlük tüketilen gıdalar ile karşılaştırıldığında; içerdiği
protein oranı yönünden Siirt fıstığı öne çıkmaktadır.
Örneğin protein miktarı sığır etinde % 13.6, sütte % 3.4,
yumurtada % 13, fındıkta % 12.6, yaş sebzede % 1-4 iken
Siirt fıstığında bu oran % 20’nin üzerindedir.
Günlük protein ihtiyacı vücut ağırlığının her kilosuna 1gr
olarak hesap edilir. Dolayısıyla günde tüketilecek 60-70 gr
Siirt fıstığı insan vücudunun günlük protein ihtiyacını
karşılayacaktır. Bu sayede adale, deri, saç, tırnak ve diğer
tüm dokular ile hormonların yapı taşları olan proteinleri
sağlıklı beslenerek vücudumuza alırız.
Beslenme yönünden insan sağlığını yakından ilgilendiren bir
diğer etken yağ içeriğidir. Besinlerin içerdikleri yağın
bileşimindeki doymamış yağ asitleri oranının yüksek olması,
insan sağlığı yönünden büyük öneme sahip kolesterol ve damar
sertliğini önleyici etkileye sahip olduğunu gösterir. İç
Siirt fıstığının sahip olduğu % 53,7 oranındaki yağın
bileşimindeki doymamış yağ asitleri (oleik, linoleik) oranı
toplamı % 86 dır. Bu yönüyle diğer sert kabuklu meyve
türlerinin tamamından daha az yağlı olması ve mevcut yağın
önemli bir kısmının bileşimi, doymamış yağ asidi içermesi
insan sağlığı için vazgeçilmez bir besin maddesi olduğu
gerçeğini göstermektedir.
Siirt fıstığının içeriği, karbonhidrat-yağ dengesi açısından
incelendiğinde insan sağlığı için istenen değerlere
sahiptir.
Siirt fıstığı genel olarak enerji hapı olarak tabir edilir.
Özellikle cinsel aktivite ve spor gibi etkinlikler için
Siirt fıstığının alınması önemli miktarda enerji-protein
açığını kapatır. Enerji protein yetersizliği Malnütrisyon
denilen hastalığın ortaya çıkmasına neden olur. Bu
hastalıkta insan vücudunda büyüme ve gelişmede gerilikler
ile vücutta başlayan zayıflıkla kendini gösterir. Yeterli
miktarda alınan Siirt fıstığı bu hastalığı önler.
Siirt fıstığının diğer bir önemli özelliği mineral
maddelerce zengin olmasıdır. Mineraller vücut suyunun
dengede tutulmasına yardımcı olur. Vücut fonksiyonlarındaki
değişmelerde düzenleyici rol oynar. Mineral maddelerden
özellikle Kalsiyum (Ca), Fosfor (P) Demir (Fe) ve Potasyum
(K) yönünden oransal içeriği sağlıklı beslenme için istenen
seviyededir.
Günlük besin alınımında vücuda katılan kalsiyum vücut
işleyişinde önemli yer tutar. Siirt fıstığının 100 gramında
131 mg kalsiyum vardır. Özellikle kalp damar riski olanların
diyetinde yeterince yer almalıdır. Çünkü kalsiyum kan
basıncını düzenleyici etkiye sahiptir. Bundan başka kalsiyum
ve fosfor, kemik ve diş sağlığı açısından önemlidir.
Özellikle otuz yaşından itibaren insanlarda ve menopoz
sonrası kadınlarda kemiklerden kalsiyum çekilmesiyle kemik
hacmi azaldığından bu dönemlerde düzenli olarak alınacak
Siirt fıstığı bu önemli sağlık sorununa çözüm olabilecektir.
Mineral maddelerden demir miktarı 100 gr Siirt fıstığında
7,3 mg’dır. Bu oran diğer sert kabuklu meyve türleriyle
etteki demir içeriğinden iki kat daha fazladır. Bu
zenginliğe sahip Siirt fıstığını tüketilen besinlerimiz
arasına katarsak vücuttaki kansızlık önlenir. Kan yapımına
yardımcı olan demir vücuda yeterli miktarda alınmış olur.
Siirt fıstığının insan sağlığı açısından önemli bir yer
tutmasının başka nedeni de vitaminler bakamından oldukça
zengin olmasıdır. Bilindiği gibi vitaminler, vücudun
büyümesi, gelişmesi, canlılığını sürdürmesi ve sağlığının
korunması yönünden önemlidir.
Siirt fıstığı vitamin A,E,C,B,B1,B6 yönünden zengin bir
içeriğe sahiptir.
A vitamini kompleksince zengin Siirt fıstığı bu sayede insan
vücudunu mikroplara karşı koruyarak vücut direncini
arttırır. Bunun yanında görme ile ilgili etkisi olan bir
vitamin olması nedeniyle Siirt fıstığının önemi artmaktadır.
100 Gr Siirt fıstığında 230 ıu A vitamini bulunması
özellikle hamile kadınların hamilelik dönemlerinde almaları
halinde anne karnındaki bebeğin gelişmesi açısından oldukça
önemlidir.
Siirt fıstığı E ve C vitaminlerince de yoğun bir besin
maddesidir. Antioksidan vitaminler olması nedeniyle kanseri
önleyici etkisi azımsanmayacak derecede yüksektir.
Uzmanlar, besinlerin içeriklerinde C vitamininin E
vitaminiyle birlikte daha etkili olduğunu saptamışlardır. Bu
önemli olayı Siirt fıstığında görebiliriz. E ve C vitamini
kompleksince oldukça zengindir. Bu sayede vücudun bağışıklık
sistemi güçlenir ve böylece birçok hastalığa karşı direnç
kazanmasını sağlar. Siirt fıstığı içerdiği E vitamini
sayesinde kandaki kolesterol (yağ) oranını dengeye sokarak
kalp hastalıklarını önler. Bunun yanında sinir sistemini
düzenleyerek hem ruhsal hem de fiziksel açıdan insana enerji
sağlar.
İnsan sağlığına birçok olumlu etkisi olan B vitamini
zenginliği Siirt fıstığında göze çarpar. 100 gramında 0,67
mg gibi yüksek oranda B1 vitamini ihtiva eder. B1 vitamini
ihtiyacının büyük kısmını Siirt fıstığı ile karşılamamız
mümkündür. Bununla kalp yetmezliği, yaygın ödem, adale
yetmezliği ve uykusuzluk gibi belirtileri olan beriberi
hastalığı riskini önemli oranda azaltmış oluruz.
B vitaminlerinin en yaralısı olarak bilinen B6 vitamini
Siirt fıstığının önemli içeriklerindendir. % 1,40 B6
vitamini içeren Siirt fıstığı bu özelliği nedeniyle kansere
karşı etkili bir besindir. Bunun yanında kandaki
alyuvarların üretilmesine katkıda bulunarak kadınların adet
dönemlerinin de fazla sorunlu geçmemesini sağlar.
Posalı gıdaların yetersiz tüketimi önemli bir kanser
etmenidir. Siirt fıstığı % 4 posa içeriğine sahiptir. Bu
yönüyle buğday, patates ve pirinçten bile daha yüksek posa
içeriğine sahiptir. Yaşlılarda önemli bir sorun olan
kabızlığı önlemek için hazırlanan diyetlerde posalı olması
nedeniyle Siirt fıstığı önerilen gıdalar arasında yer alır.
Bunun yanında az posalı yiyeceklerin kolesterolü arttırdığı
önemli bir gerçektir.
Bir sağlık hazinesi olan Siirt fıstığı tüketimini arttırmak,
sağlıklı bir toplum için önemli bir altyapı hazırlığı
anlamına gelmektedir.
|
|
|
